Από τη UNICEF έως τους 200 αγώνες με το Spotify

 

Στον χθεσινό αγώνα με την Elche η Barça συμπλήρωσε 200 αγώνες με το λογότυπο της Spotify, σε μια φανέλα που για 111 χρόνια δεν είχε χορηγό. Όταν το 2006 ανακοινώθηκε η συνεργασία με την UNICEF δεν επρόκειτο απλά για μια εμπορική επιλογή, αλλά για μια συνειδητή πολιτική και ηθική τοποθέτηση. Ο σύλλογος όχι μόνο δεν θα πληρωνόταν, αλλά θα κατέβαλλε ετησίως χρήματα στην ανθρωπιστική οργάνωση. Λίγα χρόνια αργότερα, οι αντιφάσεις εκείνης της απόφασης έγιναν ορατές. Η ανάγκη για οικονομική βιωσιμότητα έφερε στο προσκήνιο τον σκληρό ρεαλισμό. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

Τον Σεπτέμβριο του 2006 μετά από έντονη φημολογία που ενέπλεκε πολυεθνικούς κολοσσούς οι οποίοι διεκδικούσαν την χορηγία σε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες φανέλες στην ιστορία του παγκόσμιου αθλητισμού, η διοίκηση της Barça αιφνιδίασε, ανακοινώνοντας από την Νέα Υόρκη την συμφωνία με την UNICEF για 5 χρόνια. Μετά από έναν αιώνα ο σύλλογος θα τοποθετούσε χορηγό, με μια σημαντική διαφοροποίηση όμως: Όχι απλά δεν θα πληρωνόταν γι’ αυτό, αλλά επιπρόσθετα θα προσέφερε 1.500.000€ ετησίως στην οργάνωση του ΟΗΕ που βοηθάει παιδιά και μητέρες σε μη αναπτυσσόμενες χώρες. Στην ίδια εκδήλωση η εκτελεστική διευθύντρια της UNICEF, κυρία An Veneman, είχε τονίσει πως «τα σπορ έδειξαν μέσω της Barça ότι μπορούν να γίνουν μια ισχυρή θετική δύναμη προς όφελος των παιδιών».

Ο αντίκτυπος στους φίλους της ομάδας αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο ήταν παραπάνω από θετικός καθώς δεν υπήρχε ως τότε αντίστοιχο προηγούμενο.

Ωστόσο υπήρχε και σκεπτικισμός πως πίσω από το αξιέπαινο της πράξης, υπέβοσκε μια προσπάθεια εξοικείωσης των φιλάθλων με την εικόνα της φανέλας της Barça που μετά από 111 χρόνια χωρίς χορηγό, δεν θα ήταν πλέον «κενή». Και το λογότυπο της UNICEF λειτουργούσε ως ισχυρό παυσίπονο στις όποιες πιθανές αντιδράσεις.

Την θεωρία εκείνη την απέρριπταν κατηγορηματικά οι τότε διοικούντες, οι οποίοι όμως ήρθαν αντιμέτωποι με μια δύσκολη πραγματικότητα όταν το καλοκαίρι του 2008, η Barça σύναψε μονοετή συνεργασία με την Bunyodkor, ομάδα του Ουζμπεκιστάν, πρόεδρος της οποίας ήταν η κόρη του προέδρου της χώρας, Gulnara Karimova.

Η συνεργασία προέβλεπε την καταβολή στον σύλλογο του ποσού των 5.000.000€ για την διεξαγωγή δύο φιλικών αγώνων μεταξύ των δύο ομάδων. Puyol και Iniesta (μεταξύ άλλων) επισκέφθηκαν εκείνη την χρονιά την Τασκένδη, για να παραβρεθούν σε camp ποδοσφαίρου.

Ωστόσο το Ουζμπεκιστάν δεν φημίζεται για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ειδικότερα των μικρών παιδιών. Καταγγελίες σημαντικών ανθρώπων για το καθεστώς στο Ουζμπεκιστάν, όπως εκείνη του επί δύο χρόνια [2002-04] Βρετανού πρέσβη στην Τασκένδη, Craig Marey, ανεξαρτήτως προθέσεων, δημιούργησαν εύλογες απορίες εκ των υστέρων για τους χειρισμούς της Barça και σίγουρα δεν βοήθησαν την παγκόσμια εικόνα της, δύο χρόνια μετά την συμφωνία με την UNICEF, η οποία πάντως ανανεώθηκε το 2011 για ακόμη 5 χρόνια.

Η αλλαγή φιλοσοφίας επισημοποιήθηκε με την ανάληψη της προεδρίας του συλλόγου το καλοκαίρι του 2010 από τον Sandro Rosell. Ο παλιός συνεργάτης και μετέπειτα άσπονδος εχθρός του απελθόντα προέδρου Joan Laporta, παρέθεσε άμεσα συνέντευξη τύπου στην οποία ο σύλλογος παρουσιαζόταν να έχει ένα τεράστιο οικονομικό έλλειμμα.

Τα ποσά που ανακοινώθηκαν, προκάλεσαν ίλιγγο. Η περίοδος Laporta, σίγουρα η πιο επιτυχημένη αγωνιστικά στην ιστορία του συλλόγου, παρουσιάστηκε ως πολυδάπανη. Η προ-Laporta ανομβρία σε συγκομιδή τίτλων, οδήγησε και σε μετέπειτα δαπανηρές μεταγραφές -όχι πάντα επιτυχημένες- ενώ όταν οι τίτλοι ήρθαν, εκτός από ευφορία και ανακούφιση, έφεραν και την καταβολή πολύ υψηλών πριμ επίτευξης στόχων στο αγωνιστικό τμήμα.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι τα νούμερα που έγιναν γνωστά εκείνο το καλοκαίρι ήταν πλαστά, ωστόσο τότε έθεταν άμεσο θέμα ανταγωνιστικότητας και βιωσιμότητας του συλλόγου. Άλλο ένα σημαντικό βήμα για να αποκτήσει κανονικό χορηγό η φανέλα της Barça, είχε πραγματοποιηθεί. Συνέπεια κακοδιαχείρισης, προμελετημένη ιδιοτελής κίνηση ή φυσικό επακόλουθο;  Ίσως να ήταν συνδυασμός και των τριών.

Τον Δεκέμβριο του 2010 ο Rosell ανακοίνωσε την συμφωνία του συλλόγου με ίδρυμα συμφερόντων της βασιλικής οικογένειας του Κατάρ. Το λογότυπο του Qatar Foundation θα φιγούραρε στην φανέλα της Barça από το καλοκαίρι του 2011 έως και το 2016, έναντι ενός ποσού που -στο σύνολο της πενταετίας εκείνης- θα απέφερε στα ταμεία του συλλόγου ένα ποσό κοντά στα 150.000.000€. Η είδηση δημοσιεύθηκε λίγες εβδομάδες αφότου έγινε γνωστό ότι το Κατάρ θα φιλοξενούσε το παγκόσμιο κύπελλο ποδοσφαίρου το 2022.

Ο Rosell χαρακτήρισε τότε εκείνη την απόφαση, ως μία από τις δυσκολότερες αλλά και τις πιο σημαντικές στην ιστορία του συλλόγου, συμπληρώνοντας ότι ήταν αναγκαίο να παρθεί άμεσα.

Κάπως έτσι έπεσε το σημαντικότερο, το τελευταίο ίσως κάστρο ρομαντισμού στο σύγχρονο ποδόσφαιρο. Η -για 111 χρόνια χωρίς διαφήμιση- φανέλα της Barça αποτέλεσε παρελθόν.

Για 2 χρόνια (2011-13) η φανέλα του συλλόγου φιλοξενούσε το Qatar Foundation, με το λογότυπο της UNICEF να μετακομίζει στην οπίσθια όψη της. Όμως λίγο πριν αρχίσει η διάθεση των εμφανίσεων για την αγωνιστική περίοδο 2013-14, η διοίκηση ανακοίνωσε πως ο χορηγός θα τροποποιηθεί και αντί του κοινωφελούς ιδρύματος της βασιλικής οικογένειας του Κατάρ, θα διαφήμιζε πλέον την αεροπορική της εταιρεία, την Qatar Airways.

Μια οργάνωση ανθρωπιστικής βοήθειας αρχικά (UNICEF) και ένα ίδρυμα κοινωφελούς δράσης (Qatar Foundation) στη συνέχεια, ήταν η πλατφόρμα που χρησιμοποιήθηκε για να περάσει ο σύλλογος στον σκληρό ρεαλισμό της σύγχρονης εποχής.

Για το θέμα της διαφήμισης (αλλά και της δημιουργίας φανέλας στα χρώματα της Senyera που χρησιμοποιήθηκε ως 3^η εμφάνιση για να καταλαγιάσει τις αντιδράσεις) είχα συνομιλήσει το 2015 με τον Carles Enric Lopez, αρθρογράφο -τότε- της diario GOL που έχει τιμηθεί με το βραβείο διεθνοποίησης της Καταλανικής οικονομίας. Ο Carles ήταν βέβαιος πως οι Rosell και Bartomeu το οργάνωναν όταν ακόμη ήταν μέλη της 1^ης διοίκησης Laporta το 2003, και ήταν εκείνος ακριβώς, ένας σημαντικός λόγος που τα είχαν σπάσει με τον νυν πρόεδρο της Barça.

Ο κόσμος ωστόσο αντιδρούσε έντονα, με τις καταγγελίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Κατάρ να παίρνουν τη μορφή χιονοστιβάδας, φέρνοντας σε δύσκολη θέση τη διοίκηση του Bartomeu, που διαδέχθηκε τον Sandro Rosell στην προεδρία, το 2014.

Τον Ιούλιο του 2017 κύριος χορηγός στη φανέλα της ποδοσφαιρικής ομάδας έγινε η ιαπωνική εταιρεία λογισμικού Rakuten, που προσέφερε ετησίως στον σύλλογο 55.000.000€. Μία συμφωνία στην οποία καθοριστικό ρόλο είχε διαδραματίσει ο -τότε ακόμη παίκτης- Gerard Pique. 

Το 2022 -μετά και την επανεκλογή Laporta- η Spotify έγινε ο κύριος χορηγός της φανέλας. Και μπορεί στον χθεσινό αγώνα με την Elche η Barça να συμπλήρωσε 200 εμφανίσεις με το λογότυπο της, αλλά τις περισσότερες εξακολουθεί να τις έχει η UNICEF (314). Ενα ρεκόρ βέβαια που νομοτελειακά θα σπάσει και θα μείνει μόνο ως μια ρομαντική ανάμνηση, τουλάχιστον για όσες και όσους κάποτε αγοράζαμε blaugrana φανέλες χωρίς χορηγό.